BİLDİRİ DETAY

Tuğçe GENÇ, Ersoy ÖZ
ÇOK KRİTERLİ KARAR VERME YÖNTEMLERİ İLE YEREL SEÇİM ADAY BELİRLEME SÜRECİ ÜZERİNE BİR UYGULAMA
 
Seçim dönemlerinde siyasi partilerin aday belirleme süreçleri son derece önemli olup, mahalli idarelerde kendilerini seçmene karşı temsil edebilecek ve hizmet edebilecek nitelikte adaylar belirlenmesi karmaşık ve ciddi bir süreci beraberinde getirmektedir. Bu süreç genellikle siyasi bakış açısı ile yapılmakla beraber son yıllarda bilimsel yaklaşımlar sıklıkla kullanılmaktadır. Bu çalışmada 31 Mart 2019 yerel seçimlerine yönelik partilerin aday belirleme süreçlerinde kullanılabilecek bir model oluşturulması amaçlanmaktadır. Çok kriterli karar verme (ÇKKV) yöntemi birden fazla kriterin olduğu karmaşık ve zor yapıdaki bir karar verme mekanizmasını bilimsel bir yöntem ile modelleyerek, hızlı ve kolay bir sonuç ortaya koyar. Bu çalışmada ÇKKV yöntemlerinden AHP (Analitik Hiyerarşi Süreci), TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solution ) ve ELECTRE (Elimination et Choix Traduisant La Realite - Elimination and Choice Translating Reality) kullanılmıştır. Bu yöntemler için kullanılacak olan kriterlerin ikili karşılaştırmaları ve aday özelliklerinin değerlendirilmeleri, alanında uzman kişiler, siyasetçiler ve akademisyen görüşlerinden elde edilmiştir. Çalışmada bir ilçe için aday adayı olarak gösterilen üç kişiden (Aday A, Aday B, Aday C) hangisinin seçileceği tahmin edilmiştir. AHP yöntemi kullanılarak kriterlere bağlı ağırlıklar belirlenmiştir. Bu ağırlıklar belediyecilik için 0.104, kent için 0.267, adayın kişisel özelliği için 0.105, adayın siyasi özelliği için 0.109, sosyallik için 0.269 ve hitabet için 0.146 olarak bulunmuştur. Bu yöntem sonucunda Aday C birinci sırada, Aday B ikinci sırada ve Aday A ise üçüncü sırada olacak şekilde sıralanmıştır. TOPSIS yönteminde göre adayların ideal çözüme göreli yakınlık değerleri tercih sırasına göre Aday C 0.98, Aday B 0.86, Aday A 0.14 olarak hesaplanmıştır. Bu değerlere göre Aday C birinci sırada yer almaktadır. ELECTRE yöntemine göre işlemler yapıldığında Aday C birinci sırada yer almaktadır. Bu çalışmada öncelikle AHP yöntemi kullanılmıştır. AHP yöntemiyle elde edilen ağırlıklar TOPSIS ve ELECTRE yönteminde de kullanılmıştır. Kullanılan üç yöntem ile Aday C’ nin birinci sırada tercih sebebi olduğu görülmüştür. Değerlendirme: Bu çalışma, aday adayların mensubu olduğu partinin tercihi topluma ilan edilmeden önce yapılmıştır. Analizler sonucu ortaya çıkan Aday C her üç yöntemde de birinci sırada yer almıştır. Siyasi partinin adayını açıklaması sonrasında, bu çalışmada öne çıkan Aday C’nin aday olarak gösterildiği görülmüştür. Siyasi partilerin aday belirleme süreçleri her ne kadar siyasi hiyerarşi ile yapılıyor olsa da bu çalışma ÇKKV yöntemlerinin kullanılması ile başarılı sonuçlar elde edilebileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler: AHP, TOPSIS, ELECTRE, Aday Belirleme



 


Keywords: