BİLDİRİ DETAY

Murat KORKMAZ, Ayhan AYTAÇ, Mustafa TALAS, Ümran SEVİL, Vasfiye BAYRAM DEGER, Selvinaz SACAN, Sevilay YILDIZ
FARKLI BİLİMSEL PROGRAMLARDA EĞİTİM YAPAN VE MEZUN OLMUŞ YÜKSEK LİSANS İLE DOKTORA ÖĞRENCİLERİNİN ANALİTİK YÖNTEMLER ALANINDA KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR: BİR ÖLÇEK GELİŞTİRME ÇALIŞMASI
 
Farklı disiplin ve alanlarda yüksek lisans ile doktora yapan öğrencilerin araştırma teknikleri başta olmak üzere farklı konularda sorunlar yaşadığı bilinmektedir. Gelişen teknolojiye bağlı olarak ortaya çıkan analitik ve istatistik bilgisayar programları her ne kadar kullanıcıların ihtiyaçlarına katkı sağlasa da uyum ile kullanıcı arısındaki ilişki üzerinde olumsuz etkiler meydana getirmektedir. Analitik ve istatistik bilgisayar programlarına yönelik bilgi eksikliği de ayrıca yapılan araştırmaların nitelikleri üzerinde oldukça fazla etkili olmaktadır. Bu etkiler genellikle eksik yorum, bilinçli olarak yapılamayan analiz ve uygulamaların birbiriyle olan bütünleşik değerlerini olumsuzlaştırmaktadır. Her ne kadar araştırma teknikleri konusunda ilgili yüksek lisans ve doktora programlarında eğitim veriliyor olsa da bu eğitimin yeterli olduğu tartışılan bir durumdur. Aynı şekilde ilgili programlara devam eden öğrencilerin başta tez çalışmaları olmak üzere bilimsel araştırma çalışmalarında da sorunlar yaşayarak dış destek almak zorunda kaldıkları da bilinen farklı bir gerçektir. Amaç: Bu çalışmanın amacı yüksek lisans ve doktora eğitimi alan ve bu programlardan mezun olmuş kişilerin program süresince yaşadığı analitik ve istatistik analiz konularındaki yaşadığı sorunların belirlenmesine yöneliktir. Yöntem: Araştırma da ölçekli bir anket kullanılmıştır. Bu anket araştırmaya katılan katılımcıların başta sosyo-demografik özelliklerini belirlenmesi ve araştırma konusuna ilişkin katılımcıların görüş ve önerilerinin belirlenmesine yönelik hazırlanmış 5’li likert ölçekten oluşan sorulardan oluşmaktadır. Anket iki bölüm şeklindedir. İlk bölümde farklı demografik sorular ikinci bölümde ise araştırmaya ilişkin ölçekli sorular bulunmaktadır. Kullanılan ölçme aleti daha önce herhangi bir araştırmada kullanılmadığı için anketin geçerlilik ve güvenirliliğinin sağlanması amacıyla bir ön test yapılmıştır. Ön test kesitsel tarama yöntemi ile yapılmıştır. Katılımcılar olasılıklı örnekleme yönetimi ve basit tesadüfi örnekleme yöntemleri doğrultusunda seçilmiş ve araştırmaya dâhil edilmiştir. Bu ön teste toplam (N=129) birey katılım sağlamıştır. Bu katılımcılardan elde edilen veriler SPSS 22 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonrasında Cronbach's Alpha kat sayısı olarak 0.718 değeri elde edilmiştir. Bu değer beklenen değerin altında olduğundan kat sayının düşmesine neden olan 3 ölçekli soru analiz dışında bırakılmıştır. Yapılan yeni analiz sonrasında Cronbach's Alpha kat sayısı olarak 0.769 değeri elde edilmiştir. Bu değer ise beklenen değerin üzerindedir. Geçerlilik ve güvenirliliği sağlanan ölçme aleti anketin uygulanması başta sosyal medya olmak üzere iki araştırma firmasının da desteği alınarak asıl araştırmaya geçilmiştir. Araştırma süreci 13 ay sürmüştür. Bu süre içerisinde toplam 3674 anket formu internet ve yüz yüze görüşme yöntemi ile ilgili katılımcılara dağıtılmıştır. Dağıtılan anketlerin toplam 2631 adeti geri dönmüştür. Bu anketlerin 1852 âdeti analize uygun bulunmuştur. Araştırmaya katılan hiçbir bireyin kendini resmi olarak tanıtacak bilgi talebinde bulunulmamış ve araştırmaya dâhil edilmemiştir. Katılımcıların tamamı kendi inisiyatif ve tercihleri ile araştırmaya dahil olmuştur. Araştırma süresince kullanılan anket formunun hazırlanmasında ve uygulanmasında alanında uzman istatistik, ekonometri ve eğitim bilimcilerden destek sağlanmıştır. Araştırmanın Kısıtları: Araştırma sadece yüksek lisans ve doktora eğitimine sahip ya da bu programlarda halen eğitim alan bireylerle kısıtlanmıştır. Ayrıca bu programlardan mezun olmuş ve aktif olarak akademik hayatın içerisinde bulunan akademisyenlerde bulunmaktadır. Verilerin Analizi: Bu araştırmadan elde edilen veriler E-Views 8.0 programı ve SPSS 22 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Yapılan Koreasyon, Birim kök, Granger nedensellik ve Regresyon analiz yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular ve Sonuç: Katılımcıların tamamına yakını yüksek lisans ve doktora eğitimi sürecinde analitik ve analiz yöntemleri konusunda sorun yaşadığını, özellikle sosyal bilimler alanından mezun olmuş ve geçmişte herhangi bir istatistik eğitimi almamış bireylerin verilerin analizi ile araştırma sonuçlarının elde edilmesi konusunda dış desteğe yoğun ihtiyaç duyduğu görülmüştür. Yine katılımcıların büyük çoğunluğu yüksek lisans ve doktora eğitimleri süreci içerisinde verilen araştırma teknikleri konusundaki eğitimin yetersiz ve hatta doyurucu bilgiye sahip olmadığı yönünde görüş bildirmiştir. Program boyunca ve bilimsel araştırmalar konusundaki süreç içerisinde analitik ve istatistik konularda yetersiz kalındığı, bu nedenlere bağlı olarak yapılan çalışmaların özellikle analitik ve analiz sonuçlarının istenilen kalite ile beklenen sonuçları içermediği yönde görüş bildirmişlerdir. İstatistik, ekonometri, matematik ve analitik eğitim yöntemleri konusunda temel eğitime sahip katılımcılar ise alınan eğitimin klasik sistem ile verildiği, yeterli düzey ve içerik de bir eğitim stratejisi uygulanmadığı, özellikle analitik analiz yöntemlerine ilişkin bilgisayar programları ile teknoloji bağlantılı kullanılan programlar konusunda da eğitim kalitesinin eksikliği beyan edilmiştir. Genel olarak katılımcıların tamamına yakını yüksek eğitim programı sürecinde istenilen ve olması gereken analitik yöntemleri ile araştırma teknikleri konusundaki sunulan eğitim kalitesinin eksikliği ve yetersizliği konusunda görüş birliği içindedir.

Anahtar Kelimeler: Analitik Yöntemler, Öğrenci, Bilimsel Araştırma Teknikleri, Ölçek



 


Keywords: