BİLDİRİ DETAY

Tuğba TUĞ KAROĞLU, Hayrettin OKUT
TÜRKİYEDEKİ 81 İLİN DEĞİŞKENLERLE İKİ YÖNLÜ KÜMELEME ANALİZİ İLE DEĞERLENDİRİLMESİ
 
Kümeleme analizi, bireylerin ya da nesnelerin sınıflandırılmasını ayrıntılı bir şekilde açıklamak amacıyla geliştirilmiştir. Kümelemenin amacı, öncelikle ele alınan örnekte gerçekte var olduğu bilinen, varlıklar arasındaki benzerliklere dayanan az sayıdaki karşılıklı özel grupları oluşturmak, daha sonra bu gruplara giren varlıkların profilini ortaya koymaktır (Sarıman, 2011). İki yönlü kümeleme yönteminin temel mantığı veri matrisine dayalı olarak satır ve sütunları aynı anda kümelemektir. Bu yönü ile sadece satır veya sadece sütun kümelemesi yapan klasik kümeleme yaklaşımlarından farklıdır. Ancak bu farklılık hesaplama zorluğunu da beraberinde getirmektedir (Arslan ve ark. , 2017). Bu çalışmada kullanılan veri seti TÜİK(Türkiye İstatistik Kurumu) ve ÖSYM(Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi) arşivinden alınmıştır. 2010-2013 yıllarına ilişkin çalışmaya konu edilen değişkenler ile 81 ilin birlikte hiyerarşik kümelemede konumlandığı bilgisi verilmiştir. İller plaka numaralarına göre kodlanmış olup, değişkenler de kısaltılarak grafik üzerinde gösterilmiştir. İki yönlü kümeleme oluşturulmadan önce değişkenler yeniden ölçeklendirilerek birimlerden bağımsız hale getirilmiştir. İki yönlü kümelemede koyu mavi ile gösterilen yerlerde negatif yönden, kırmızı olan bölgelerde ise pozitif yönden oluşan alt kümeler sergilenmektedir. 2010-2013 yılları bir arada incelendiğinde özellikle Iğdır, Bingöl, Siirt, Batman, Muş, Bitlis, Van, Hakkari ve Urfa'nın; okullaşma oranı, istihdam oranı ve YGS'de 180 ve üstü puan alan öğrenci oranı değişkenleri üzerinde özellikle negatif yönde ortak bir özellik oluşturduğu saptanmıştır. Dikkat çeken bir başka durum ise okullaşma oranı değişkeninin dört yılda da özellikle Artvin, Bilecik, Amasya, Karabük, Kırklareli, Giresun ve Rize'de pozitif yönde ortak özellik göstermiş olmasıdır. Bununla birlikte aynı değişken Şanlıurfa, Siirt, Ağrı, Van, Muş, Hakkari ve Bitlis illeri için negatif yönde ortak özellik gösterme eğiliminde olmuştur.

Anahtar Kelimeler: İki Yönlü Kümeleme, Kümeleme Analizi, YGS(Yükseköğretime Geçiş Sınavı)



 


Keywords: