SUBMISSION DETAIL

Handan ANKARALI, Seyit ANKARALI
 


Keywords:



YAPAY ZEKÂ İLE İSTATİSTİK BİLİMİ ARASINDAKİ İLİŞKİ VE YAPAY ZEKÂNIN SAĞLIK ALANI UYGULAMALARI
 
Bu çalışmada, çağımızın teknoloji ürünlerinin nihai hedefi olarak karşımıza çıkan Yapay Zeka’ nın özellikleri, işleyişi ve bu ürünün geliştirilmesinde istatistik biliminin katkıları tartışılacak ve sağlık alanı uygulamalarında Yapay Zekanın rolü ve kullanım alanlarına bazı örnekler verilecektir. Çok genel bir çerçeve ile “doğanın modellemesi” olarak tanımlayabileceğimiz Yapay Zeka, hayatın her alanında adından sıkça bahsettiren bir üründür. Tarihi geçmişi sinir ağları teorisine dayanan bu ürün, özellikle 2000’ li yıllardan sonra bilgisayar teknolojisindeki gelişmeler ile paralel olarak hızla içerik ve şekil değişikliğine uğramış ve günümüzde bazı alanlarda insan mesleğini icra edebilecek yetenek ve bilgi düzeyine ulaşmıştır. Hayatımıza girişiyle birlikte meslek profillerinde de değişiklikler yaşanmaya başlanmış ve geleceğimizi hızla şekillendiren bir yardımcı veya bir rakip olarak tartışılmaya devam etmektedir. Yapay Zeka, matematik ve istatistik biliminin model ve teorileri ile uygulama alanının birleştiği noktada çeşitli bilgisayar mühendisliği algoritmalarının geliştirilmesiyle ortaya çıkmıştır. İstatistik biliminde tahmin modelleri; Kümeleme, Sınıflama ve Regresyon problemleri olarak üç ana sınıfa ayrılabilir. İnsan beyninin öğrenme modellerinden olan denetimli ve denetimsiz öğrenme ile takviyeli öğrenme kuralları ve tahmin modelleri yardımıyla Yapay Zeka beyninin öğrenmesi sağlanmaktadır. Bu yönüyle bakıldığında istatistik biliminin geliştirdiği model ve teorilerin Yapay Zeka ürünlerinin gelişiminde katkısı tartışılmazdır. Ancak günümüzde birçok Yapay Zeka ürününün sürekli öğrenme sürecinde olması ve her yeni veriyi ve/veya varyasyonu öğrenmede kullanması nedeniyle yapacağı tahminlerdeki başarılar yakın gelecekte, İstatistik bilimi yardımıyla nispeten küçük örneklemler üzerindeki tahminleri geçersiz kılacak veya önemini azaltacaktır. Ayrıca bilimsel araştırma yapan veya büyük verileri depolayan Yapay Zeka ürünlerinin geliştirilmesi, tahmin biliminin önemini azaltacak veya sadece bir ön bilgi amaçlı kullanımına neden olacaktır. Her alanda olduğu gibi sağlık alanında da tanı ve tedavide, rutin işlerde, hasta ve yaşlı bakım hizmetlerinde, yeni ilaç geliştirme araştırmalarında ve daha birçok konuda Yapay Zeka ürünlerinden yararlanılmaktadır. Bu ürünlerin bir kısmı web tabanlı yazılım iken bir kısmı robot tasarımlı ürünlerdir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı tarafından geliştirilen e-Nabız uygulaması, sağlık alanında üretilen bilgileri depolamaktadır. Yakın gelecekte bu bilgiler, sağlık alanının gereksinim duyacağı Yapay Zeka türünde çeşitli ürünlere dönüşerek hizmete sunulacaktır. Sonuç olarak, günümüz bilimi eskiye nazaran disiplinler arası çalışmalara ve fikir alış verişine daha çok ihtiyaç duymaktadır. Temel bilimlerden olan istatistik bilimindeki teorik gelişmeler teknolojik ürünlerin çeşitlenmesine ve etkenliğinin artmasına temel teşkil edecektir.

Anahtar Kelimeler: Yapay Zeka, Öğrenme Kuramları, Yapay Sinir Ağları, Tahmin Modelleri, Sağlık Alanı Teknolojileri